Anders omgaan met druk bij burn-out

/, BLOG/Anders omgaan met druk bij burn-out
  • Anders omgaan met met druk bij een burn-out tussen Hemel en Paarden.

Anders omgaan met druk bij burn-out

Druk Druk Druk…

Anders omgaan met ‘druk’ bij een burn-out

Het zal je niet verbazen dat ik je vraag even voor deze tekst te gaan zitten.
Want dit is geen tekst voor ‘even snel tussendoor met je mobiel in je hand’.

‘Druk druk druk’ zeiden we een paar jaar geleden nog met gepaste trots. Want hoe meer je dééd, hoe hoger je op de prestatieladder kwam met een bonus, salarisverhoging of de beloning van gezien worden. Maar nu herkennen we massaal de vooral werk-gerelateerde psychische klacht die we burn-out noemen. 
Je lichaam zegt “STOP! Dit kan zo niet langer!”
 En wanneer weggestopte gevoelens geen uitweg krijgen ligt ook een depressie op de loer. Of allerlei hele nare, degeneratieve ziektes.

Een groeiend aantal mensen ervaart meer werkdruk en minder autonomie op het werk. Vooral in de zorg, het onderwijs en de horeca liegen de cijfers uit de onderzoeken van TNO er niet om. Het aandeel werknemers met burn-out klachten nam in tien jaar toe van 11,3 procent naar 16,1 procent (2017). De kosten van ziekteverzuim door werkstress stegen van 4,7 miljard euro in 2015 naar 5 miljard euro in 2017. (NRC). Van de respondenten in het onderzoek gaf 40 procent aan heel veel of snel te moeten werken. 45 procent van de werknemers dat ze weinig kunnen zeggen over hoe zij hun werk uitvoeren. Flexwerkers vinden dat ze te weinig verantwoordelijkheden krijgen. Over de cijfers van zelfstandigen is weinig bekend omdat deze groep moeilijker meetbaar is. Maar het is niet moeilijk voor te stellen dat de druk hoog is om voldoende opdrachten te kunnen genereren.

En hoe zit het in de zorg? Kennis van het lichaam hebben wil nog niet zeggen dat je zelf gevrijwaard bent van stress en druk. Over de hele breedte in de gezondheidszorg is het ziekteverzuim schrikbarend hoog. Eén op de acht medisch specialisten in Nederland heeft last van burn-out klachten. Bij de groep artsen in opleiding tot specialist (AIOS) ligt dat aantal nog hoger. Zorgmedewerkers kunnen vaak slecht ‘nee’ zeggen. Ze kunnen goed heel voor anderen zorgen, maar wat minder goed voor zichzelf. Bovendien leeft er een professionele desillusie bij medisch en verzorgend personeel: ze sloven zich uit voor symptoombestrijding. Je zal in die groeiende personele onderbezetting de patiënt maar zijn die geen operatiekans krijgt, omdat een andere kandidaat meer vooruit zichten heeft… Het gebeurt.

“Openheid en aandacht is nodig tot op het hoogste niveau in de zorgorganisatie, zegt Marc Spoek van het IZZ, de zorgverzekeraar voor zorgprofessionals. “Alleen dát zorgt voor een echt effectieve burn-out preventie”. Hij bedoelt dat er meer openheid nodig is op de werkvloer.
Het is niet moeilijk om de vertaling te maken naar kleinere schaal in je dagelijks leven in een (samengesteld) gezin of je sociale omgeving waar je nodig bent. Misschien is het zelfs noodzakelijk.
Herken je zelf die ratrace of life? Je hebt niet echt grip op je leven, je wordt meegesleurd zonder echt af te kunnen remmen. Je moet dóór. Je bewustzijn verdwijnt in de chaos van de volle dag, de hoeveelheid taken die je hebt en de drukte.


Hoe herken ik (het risico op) een burn-out?


De lijst van de signalen van stress is niet gering: snel geëmotioneerd zijn, een kort lontje hebben, snel in een conflict belanden, stemmingswisselingen, een zenuwachtig of drukkend gevoel, rusteloos zijn, spierpijnen, schouder- en rugklachten, piekeren (zelfkritiek), hoofdpijn, misselijkheid, lusteloosheid, somberheid, vergeetachtigheid, minder geïnteresseerd zijn, wantrouwend, angst, paniekaanvallen, concentratieproblemen, duizeligheid, oorsuizen, overmatig transpireren, verhoogde bloeddruk, eczeem, hyperventilatie, ademproblemen, klamme handen, trillen, schrikachtig zijn, overmatig actief zijn, zelf druk blijven doen en praten, chaotisch worden, moeite met concentreren, slaapproblemen, te veel of minder gaan eten, neiging tot verslaving, spijsverteringsklachten, hartkloppingen, impotentie en menstruatieklachten, huilend opstaan, geen zin meer in het werk of in je dag, vermoeidheid of een enorm gevoel van uitputting. Niet meer kunnen ontspannen of genieten. Je voelt je uit-geput.
Opgebrand.


Wat is er eigenlijk aan de hand?

Je hersenen bestaan grofweg uit drie delen:
1. De neo-cortex; het rationele, denkende brein
2. Het limbische brein; het emotionele deel
3. Het reptielenbrein (het primitieve, instinctief reagerende brein)

Ons reptielenbrein is puur gericht op overleven. Bij stress en langdurende stress staat je biologische systeem CHRONISCH in de hoogste staat van paraatheid. Je reptielenbrein is je overlevingsorgaan is, dat actief wordt wanneer je voelende brein – in combinatie met de prikkels die je ziet in de buitenwereld  –  Red Alert afgeeft. Dat doet het op basis van eerder waargenomen ervaringen en prikkels die mogelijk gevaar voor het voorbestaan zijn. Het is de taak van het reptielenbrein om jou te waarschuwen dat je jouw lichaam in veiligheid moet brengen. Je hebt daarvoor drie mogelijkheden ; vechten, vluchten of bevriezen.
De eerste twee behoeven geen uitleg, lijkt me. De derde verdient een toelichting omdat we onszelf ook op een tamelijk onzichtbare manier weten te handhaven; de innerlijke gevoelens worden niet naar buiten gebracht, de spanning wordt vastgehouden. In het dierenrijk blijven dieren ‘voor dood’ liggen zodat ze als prooi plotseling minder interessant of onzichtbaar zijn. En wanneer het gevaar geweken is, ‘trillen’ ze zichzelf weer vrij. (Leer er meer over in ‘De tijger ontwaakt’ van Peter A. Levine.)‘


Angst in een vrije wereld

In ‘het Vrije Westen’ leven we in een wereld waar ‘alles’ kan. Vrij. Tenminste, dat denken we. Je mag zeggen en lezen wat je wilt. Er is stemrecht, vrijheid van vereniging. Je mag dragen, maken, kopen en geloven wat je wilt. Je eigen tijd invullen en noem maar op. Vrijheid wordt door iedereen anders beleefd. 
Maar ondertussen is er ook een (onzichtbare) jacht op tijd, geld, grond en bezit aan de orde van de dag. Er is veel moeten, een groeiende ongelijkheid tussen mensen, en een toenemende techniek die ons lijkt te besturen, in plaats van andersom. De jeugd gaat de straat op om te demonstreren, omdat de vervuiling van keuzes van de afgelopen honderd jaar de spuigaten uit lopen. Er zijn onbeheersbaar geworden systemen van bank, politiek, zorgstelsel waarin de menselijke maat steeds verder verdwijnt en je als werknemer of werkgever knel komt te zitten tussen wetten, systemen en ethische vragen. Ergens zoekt die onvrede en de druk een uitweg.
Onder de oppervlakte leeft niet alleen een collectieve overtuiging over ‘tekort’. Dat wordt in onze economie geweven door de staatsschuld, die de rode draad is voor onze handel en wandel. Die negatieve druk op onze economie wereldwijd is 55.000 miljard dollar. In Nederland bedroeg deze staatsschuld in 2018 40.500 miljoen euro. Op iedere inwoner berust dus als je geboren wordt al een gecreëerde schuld. Gebakken lucht. Virtueel geld. Maar dat leidend is voor de keuzes die gemaakt worden in je land, in je cultuur.
We proberen we onszelf te beschermen met veel moois aan de buitenkant, maar raken het contact met ‘binnen’ kwijt. Een sluimerend gevoel van tekort zijn of tekort hebben staat aan de basis van de keuzes die we maken in overtuigingen die we al jong mee kregen. Maar het is duidelijk: het wordt individueel sterker voelbaar: de druk stijgt. Het komt erop aan dat we wakker worden. NU.

Je kunt wachten op een uitnodiging tot die openheid, maar waarom er zelf niet mee beginnen?
Hoe zou je het vinden om meer te gaan ont-moeten? 
Op de werkvloer en in alle relaties?

NU? Ja, NU!

Laten we wel wezen. Well is bron. Laten we zorgen dat we aangesloten raken op de Bron.
Oftewel: laten we ons gezond verstand gebruiken.
Maar, waar zit dat gezond verstand nou eigenlijk?
 Niet in het reptielenbrein, dat ons opjaagt om te vechten, te vluchten of de spanning vast te houden. Het is er altijd al, en het is een keuze om daarop aangesloten te zijn.

Aandacht voor leefstijl helpt: gezond eten en voldoende drinken, goed slapen, frisse lucht, bewegen, regelmatig op een gezonde manier ontspannen en het onderhouden van sociale contacten. Je kunt veranderen: je gedrag, je gewoontes, wat je gelooft en je overtuigingen (de laatste zijn de moeilijkste, maar het kan!)


Paardentaal

En dan ben ik hier op het punt gekomen dat ik graag wil uitleggen hoe paarden je daarbij kunnen helpen.
Paarden lezen je energie. Ze registreren of je ‘innerlijke druk’ die je bij je draagt. (Ook vóór dat je in een burn-out beland bent.) Paarden zijn vlucht- en kuddedieren die waarde hechten aan rust en ze willen weten of je werkelijk ‘hier en nu’ kunt zijn. Door hun reactie op jouw aanwezigheid kun je gaan ontdekken waar je ‘in de groef’ van je conditionering zit, van wat je gelooft of je overtuigingen zijn. Bij langdurige stress en burn-out is de groef een loopgraaf geworden. Dat is het echt tijd om andere keuzes te maken.

Uitnodiging

En daar nodig ik je uit in een open ruimte, in het open veld. Voorbij gedachten over goed en slecht. Om jezelf vrij te maken. Vrij van druk. 
Door zélf de regie te nemen over je leven. 
Door zélf de levenskracht door te laten stromen. 
Door je stem terug te vinden. 
En te ontdekken dat het leven geen druk nodig heeft.

Alleen jou.

By |2019-10-10T14:48:30+02:00februari 9th, 2019|Categories: bewustworden, BLOG|Reacties uitgeschakeld voor Anders omgaan met druk bij burn-out

About the Author:

Groeien en ontwikkelen kan alleen in een ruimer veld. Ik schrijf over uiteenlopende onderwerpen, en wil daarmee bijdragen aan een ruimer perspectief; om je te raken, of je op een ander spoor te brengen. Omdat er méér is tussen Hemel en Paarden...
Show Buttons
Hide Buttons
%d bloggers liken dit: